Open Monumenten Dag
Ieder jaar in september wordt ook in Leeuwarden de Open Monumenten Dag georganiseerd door Aed Levwerd in samenwerking met het Historisch Centrum Leeuwarden. De werkgroep heeft de afgelopen jaren er voor gezorgd dat de OMD in Leeuwarden drommen mensen op de been krijgt, zowel uit de stad zelf als uit de provincie maar ook van buiten de provincie! Zoveel mogelijk wordt aangesloten bij het thema van de Landelijke OMD maar in Leeuwarden wordt hiervan regelmatig afgeweken maar altijd met een bijzondere reden.
Steeds weer krijgt een ander deel van de rijke schat aan cultuurhistorische monumenten in Leeuwarden extra aandacht. Talloze woonhuizen en gebouwen staan dan open voor het publiek en kunnen bezichtigd worden.
Contactpersonen:
Leo van der Laan (voorzitter), Miranda Delfstra, Jochem Admiraal, Ad Fahner, Merel Laferte, Piet van der Wal, Jesse Wassenaar, Anne Hoekstra, Daan van der Veer, Lara Banning en Klaas Zandberg.
Publicaties van de Open Monumentendagen van voorgaande jaren zijn – voor zover voorradig – te koop bij het Historisch Centrum Leeuwarden.
Open monumentendagen 2012 op 8 en 9 september
De vooravond ervan
Het is de laatste jaren een goed gebruik geworden dat Aed Levwerd, het HCL en de afdeling Monumentenzorg van de gemeente, dezelfde instellingen die de Open Monumentendagen organiseren, dat evenement inleiden met een thema-avond.
Gisteravond was het zover en kon er voor de pauze geluisterd worden naar lezingen van Henk Olij over de oude geschiedenis van het Zaailand en van Walter Kromhout over de naoorlogse ontwikkelingen ervan. Beiden hebben meegeschreven aan het ter gelegenheid van de OMD uitgekomen alleraardigst boekwerkje “Oud & Nieuw Zaailand” met als subtitel “het Wilhelminaplein, huiskamer van Leeuwarden”, waarvan het eerste exemplaar werd uitgereikt aan wethouder Henk Deinum.
De andere auteurs, Jan van der Hoek, Peter Karstkarel en Leo van der Laan traden na de pauze samen met Henk Deinum op als leden van een forum, dat geleid werd door HCL-directeur Geart de Vries.
Uiteraard kwam de vraag of het Zaailand nu dan eindelijk als plein geslaagd kan worden genoemd, aan de orde. Daarover bleken de meningen hevig te verschillen. Peter Karstkarel poneerde de stelling dat Leeuwarden voor het eerst in zijn historie een echt plein in de binnenstad heeft, al is er volgens hem bij de aansluiting met de Lombardsteeg nog het een en ander te verbeteren, maar Leo van der Laan vond dat er heel veel was misgegaan, zoals de luifel van het nieuwe Friese museum, die de symmetrie van het plein geheel verstoort en de doodse zuidwand. Hij kreeg daarbij steun uit de zaal van raadslid Piet van der Wal en architect Peter Walon. Van der Laan noemde de architectuur van het nieuwe Zaailand zelfs rampzalig.
Uiteraard verdedigde wethouder Henk Deinum het gehele project. Hij deed dat met verve. Hij meende nu reeds een positieve kentering in de Leeuwarder publieke opinie t.a.v. de verbouwing van het Zaailand te bespeuren, al vond hij ook dat er zeker verbeteringen mogelijk zijn. Daarvoor is nog geld beschikbaar en als het gehele project klaar is en ook de omgeving (Prins Hendrikbrug, Harmonie- en Haniakwartier) is opgepimpt, dan zal de meest kritische Liwwadder vanaf zijn zitplaats op een van de vele terrassen die het Zaailand rijk zal zijn, vergenoegd om zich heen kijken naar al het fraais, zo voorspelde hij. Ook voorzag hij dat de vele toeristen, die op het nieuwe Zaailand zullen afkomen, na dat terrasbezoek en het doen van hun inkopen op het plein, en masse het Fries Museum zullen induiken.
De kermis is al evenmin een probleem, het plein is groot genoeg als ook het Ruiterskwartier tot het Schavernek en de ruimte tussen Paleis van Justitie en Harmonie gebruikt mogen worden.
Een andere door Geart de Vries opgeworpen, maar moeilijk te beantwoorden vraag was wat Abe Bonnema zelf, de initiator van het hele Zaailandproject, er eigenlijk zelf van zou hebben gevonden. Ook daarover verschilden de meningen, al waren de panelleden het over één ding wel eens, hij zou over heel wat zaken gemopperd hebben. Dat deed hij immers altijd.
Een aardige avond.
E.S.
Open monumentendagen uitermate geslaagd
Het Open Monumentenweekend had het niet beter kunnen treffen, interessante monumenten, schitterend weer en een grote belangstelling, zowel op zaterdag en op zondag.
Het begin mocht er natuurlijk ook zijn, de officiële opening van de prachtig gerestaureerde Mercuriusfontein.
Klik hier voor een aantal fraaie foto's, genomen door Harm Okkinga. Hieronder ziet u de koepel van de Friesland Bank.
Ook Nick Creutzberg is op de Open Monumenten Dagen foto-actief geweest. Dat heeft geleid tot een nog grotere, even fraaie serie foto's.
Open Monumentendag 2011
Prof. Vincent van Rossem mild voor Leeuwarden
Een middagje dwalen door Leeuwarden, een stad waar hij naar eigen zeggen nog nooit eerder geweest was, was Vincent van Rossem, parttime hoogleraar architectuur, tevens werkzaam bij de afdeling Monumentenzorg in Amsterdam, kennelijk goed bevallen. Hij had eigenlijkgeen echt mislukte herbestemmingsprojecten in de Leeuwarder binnenstad en de ring eromheen kunnen ontdekken. Zelfs de verbouw van het Diaconessenhuis, die in de ogen van vele Leeuwarders niet direct de schoonheidsprijs verdient, had hem niet echt gestoord.
Dat was voor de pauze van de door HCL, Aed Levwerd en Monumentenzorg Leeuwarden georganiseerde discussieavond, tevens voorschot op de Open Monumentendagvan a.s. zaterdag, wel anders geweest. Daarin liet de hooggeleerde op de bekende brommerige, maar toch zeer aangename familietoon een aantal in zijn ogen mislukte Amsterdamse herbestemmingsprojecten de revue passeren. Even dreigde hij in de Forumdiscussie na de pauze zijn rol van brombeer voort te zetten, toen hij zijn weerzin tegen “die hoge zwarte toren die je direct bij binnenkomst vanuit het station voor je ziet” uitte, maar voordat hij daarin echt op dreef raakte, wees voorzitter Geart de Vries hem erop dat hij buiten het discussieonderwerp van deze avond terecht was gekomen. Daarna toonde Van Rossem zich opmerkelijk positief, zelfs voor de in brede kringen verfoeide zestiger jaren-architectuur.
Interessant was nog de opmerking van de Leeuwarder wethouder Henk Deinum, dat de Kanselarij, na verhuizing van het Fries museum naar het Zaailand, wel eens de hoofdvestigingzou kunnen worden van de nieuw gevormde University Campus Fryslân.
Al met al een onderhoudende avond voor een talrijk publiek.
Verslag OMD 2011
“De organisatie van de Open Monumentendag is in Leeuwarden niet meer weg te denken.” zei oud-burgemeester John te Loo op de stoep van het Post-Plaza hotel aan de Tweebaksmarkt in het toespraakje waarmee hij de Open Monumentendag 2011 opende. Het thema dit jaar – Nieuw gebruik, oud gebouw – sprak hem aan, mede wellicht omdat het zijn 83ste verjaardag was en hij blij was dat “ … de organisatie blijkbaar van mening is dat mijn houdbaarheidsdatum nog niet overschreden is.”
Te Loo onderschreef het belang om “ … op een zorgvuldige en creatieve wijze te zoeken naar mogelijkheden van hergebruik … “ zodra monumenten hun functie verliezen en daarbij gaat het niet alleen om bedrijfsgebouwen maar bijvoorbeeld ook om molens en kerken.
Ook stond Te Loo even stil bij het feit dat het dit jaar de 25ste Open Monumentendag was en hij noemde Hendrik ten Hoeve en Peter Karstkarel als “trekkers van het eerste uur” die met hun grote gedrevenheid de historische importantie van Leeuwarden hebben gediend. Na samen met Post-Plaza eigenaar Jan Boomsma twee bordjes op de beide hotelpanden te hebben onthuld, verklaarde Te Loo de Open Monumentendag 2011 voor geopend.
De dag zelf verliep prima. Omdat er een tamelijk lange route was uitgezet en er (veel te) veel andere activiteiten in stad plaatsvonden, was het lastig nauwkeurig te schatten hoeveel mensen de route geheel hebben gevolgd of bewust slechts een aantal panden hebben bezocht. In Post-Plaza (het voormalige postkantoor) kwamen in ieder geval vele honderden belangstellenden een kijkje nemen.
Eerdere thema’s
- 2010 - Stegen, gloppen en binnentuinen
- 2009 - De architectuur van W.C. de Groot (1853 – 1939)
- 2008 - De Blokhuispoort
- 2007 - Wirdum, Swichum, Barrahûs
- 2006 - Feest in en rondom Sint Anthoon
- 2005 - Religieuze gebouwen in Leeuwarden
- 2004 - Woonhuizen van bekende Leeuwarders
- 2003 - Tusken Piskhoarne en Lape, een boerderij-historische verkenning van Leeuwarden tot Wytgaard
Open Monumentendag 2010